Author: Giota Koumourou

Την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, η Κυπριακή Προεδρία παρουσίασε τις προτεραιότητές της στην Ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ).

Το πρόγραμμα της Κυπριακής Προεδρίας παρουσίασε η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων, κα Μαριλένα Ραουνά, η οποία έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα που άπτονται της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ενωμένη Ευρώπη στη διαχείριση των προκλήσεων που συνδέονται με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, την ενεργειακή αυτονομία, την οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική πολιτική. Η κα Ραουνά χαρακτήρισε την Κυπριακή Προεδρία ως εθνική αποστολή, η οποία προσεγγίζεται με υπευθυνότητα.

Εκ μέρους των μελών της ΕΟΚΕ, εκπροσωπώντας την Ομάδα των Εργαζομένων, ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ Ανδρέας Φ. Μάτσας επανέλαβε ότι για την Κύπρο η Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί πράγματι εθνική αποστολή και ότι, στο πλαίσιο της υπεύθυνης αυτής προσέγγισης, η ΣΕΚ διαδραματίζει ιδιαίτερα ευδιάκριτο και ουσιαστικό ρόλο, ως μέλος της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, ώστε η Κυπριακή Προεδρία να στεφθεί με επιτυχία και να είναι απόλυτα ισορροπημένη σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη και την ομαλή μετάβαση στα νέα δεδομένα, προς όφελος των εργαζομένων και με στόχο την επίτευξη της κοινωνικής συνοχής.

Ο κ. Μάτσας εστίασε την παρέμβασή του σε δύο βασικούς πυλώνες, αναδεικνύοντας καταρχάς τον ρόλο της Κυπριακής Προεδρίας ως έντιμου διαμεσολαβητή στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, σε συνάρτηση τόσο με τη συνεχιζόμενη ημικατοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, όσο και με τη συνεχιζόμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά και τους κινδύνους που συνδέονται με νέες απειλές σε διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στη Γροιλανδία.

Προς αυτή την κατεύθυνση, αναδείχθηκε η δυνατότητα που μπορεί να διαδραματίσει η Κυπριακή Προεδρία μέσω του πυλώνα που συνδέεται με τη Νότια Γειτονία και τη στόχευση για τον καθορισμό του νέου Συμφώνου για τη Μεσόγειο, ώστε η Κύπρος να μπορέσει να αναλάβει ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση των προκλήσεων και να επιβεβαιώσει τη θέση της ως γέφυρα μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Μέσης Ανατολής, αλλά και ευρύτερα της περιοχής.

Στο ίδιο πλαίσιο, τονίστηκε η σημασία της ανάπτυξης συνεργασιών που θα συμβάλουν στην επίτευξη της ενεργειακής αυτονομίας, καθώς και στην καλύτερη διαχείριση των μεταναστευτικών προκλήσεων.

Παράλληλα, ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ έθεσε το ζήτημα της ουσιαστικής διασύνδεσης της οικονομικής ανάπτυξης με την εδραίωση της κοινωνικής συνοχής, στο πλαίσιο της συζήτησης για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, το οποίο αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση για την Κυπριακή Προεδρία.

Όπως σημείωσε, το νέο Πλαίσιο θα πρέπει να είναι ισορροπημένο, ώστε αφενός να προωθείται η ανταγωνιστικότητα και η ανάπτυξη της οικονομίας και αφετέρου να ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή πολιτική και στρατηγική για την προσιτή κατοικία, την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την κλιματική αλλαγή, μέσα σε ένα πλαίσιο κοινωνικής ευαισθησίας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Επανέλαβε επίσης την ανάγκη, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας, να προσεγγιστούν με επάρκεια τα ζητήματα που αφορούν και επηρεάζουν άμεσα τους εργαζομένους, όπως η Πράξη για την Ποιοτική Εργασία, η οποία έχει ήδη υιοθετηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η καλύτερη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων – κυρίως όσον αφορά την ενίσχυση και εδραίωση του κοινωνικού διαλόγου – καθώς και η αναθεώρηση της οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη διασύνδεσης των δημόσιων συμβάσεων με την προϋπόθεση εφαρμογής συλλογικών συμβάσεων, καθώς και στην αξιολόγηση της εφαρμογής των ευρωπαϊκών οδηγιών, με πρωταρχικό σημείο αναφοράς την Οδηγία για την επάρκεια των μισθών και τη διαχείριση του ευρωπαϊκού κατώτατου μισθού, δημιουργώντας συνθήκες που να ευνοούν την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων.

Κλείνοντας, ο Γενικός Γραμματέας της ΣΕΚ επανέλαβε, απευθυνόμενος προς την Υφυπουργό Ευρωπαϊκών Θεμάτων, ότι η ΣΕΚ θα συνεχίσει την προσπάθεια ώστε, σε συνεργασία με το Υφυπουργείο, να συμβάλει σε μια διαφανή, ευδιάκριτη και επιτυχημένη Κυπριακή Προεδρία, προς όφελος των εργαζομένων, αλλά και με στόχο τη στήριξη της σωστής και υπεύθυνης επιχειρηματικότητας.

Βάσεις για επέκταση των συλλογικών συμβάσεων τέθηκαν κατά τη διάρκεια συναντήσεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Η συνάντηση των κοινωνικών εταίρων έγινε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής οδηγίας που αφορά την επάρκεια μισθών σε συνδυασμό με την προώθηση και επέκταση των συλλογικών συμβάσεων ανάμεσα στα κράτη μέλη.

Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 11^ης Νοεμβρίου 2025 ουσιαστικά ενισχύει την προσπάθεια που γίνεται για ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο κάτι που θα βοηθήσει την αγορά εργασίας, την κοινωνική συνοχή και θα περιορίσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων. Να σημειωθεί πως η Κύπρος είναι από τις ελάχιστες χώρες οι οποίες δεν ενσωμάτωσαν την ευρωπαϊκή οδηγία στο εθνικό δίκαιο. Τη ΣΕΚ στις συναντήσεις εκπροσώπησε ο Γενικός Οργανωτικός, Πανίκος Αργυρίδης, ο οποίος ανάφερε πως ο διάλογος θα πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα και να τεθεί το νομοσχέδιο ενώπιον του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος. Παράλληλα, είπε πως εντός του έτους θα πρέπει καταρτιστεί το σχέδιο δράσης με χρονοδιαγράμματα υλοποίησης ενώ τόνισε πως η ΣΕΚ δεν θα αποδεχθεί παρεμβάσεις στο νομοσχέδιο οι οποίες θα αλλοιώνουν τη φιλοσοφία και το πνεύμα της ευρωπαϊκής Οδηγίας.

Υπενθυμίζεται ότι η ΣΕΚ έχει ήδη καταθέσει σειρά συγκεκριμένων προτάσεων για επέκταση των συλλογικών συμβάσεων τον Σεπτέμβριο του 2023, με βάση πολιτικές οι οποίες προωθούνται και υιοθετούνται από τη Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUC) της οποίας η ΣΕΚ είναι μέλος.

Μεταξύ αυτών είναι και η διαχρονική θέση της ΣΕΚ για εφαρμογή συλλογικών συμβάσεων στις δημόσιες συμβάσεις, στη βάση της θέσης: «καμία δημόσια σύμβαση χωρίς συλλογική σύμβαση», κάτι που θα ευνοήσει τόσο τους εργαζόμενους όσο και τους σωστούς επιχειρηματίες οι οποίοι εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις στις δημόσιες συμβάσεις αποτρέποντας με αυτό τον τρόπο τον αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων.

Η Οδηγία θεωρείται υψίστης σημασίας για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση και την αγορά εργασίας των κρατών μελών, αφού δίδεται η δυνατότητα ρυθμίσεων μέσα από την ενίσχυση και επέκταση των συλλογικών συμβάσεων για προστασία ιδιαίτερα των χαμηλόμισθων εργαζομένων οι οποίοι είναι και οι πιο ευάλωτοι. Παράλληλα, μέσα από την οδηγία καλούνται τα κράτη μέλη στα οποία η κάλυψη εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις υπολείπεται σημαντικά του 80% όπως προωθήσουν σχέδιο δράσης για αύξηση του ποσοστού. Στην περίπτωση της Κύπρου το ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις βρίσκεται στο 43% ενώ οι περισσότεροι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι απασχολούνται σε τομείς οικονομικής δραστηριότητας όπου η κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις είναι χαμηλή.

Η ΣΕΚ ενημερώνει ότι ο θεσμοθετημένος αγώνας δρόμου 5 χιλιομέτρων «Μάρκου Δράκου», που ήταν προγραμματισμένος να πραγματοποιηθεί το ερχόμενο Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2026, αναβάλλεται ως ένδειξη σεβασμού προς τον εκλιπόντα πρώην Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γιώργο Βασιλείου.

Ο αγώνας θα επανακαθοριστεί σε νέα ημερομηνία, η οποία θα ανακοινωθεί.

Η ΣΕΚ εκφράζει για ακόμη μία φορά τη βαθιά της θλίψη και τα ειλικρινή της συλλυπητήρια προς την οικογένεια του εκλιπόντος.

15 Ιανουαρίου 2026

Η ΣΕΚ εκφράζει τα ειλικρινή συλλυπητήρια της προς την οικογένεια του πρώην Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Γιώργου Βασιλείου, υπογραμμίζοντας τον σεβασμό και την εκτίμηση της για το σημαντικό έργο που έχει παράξει κατά την περίοδο της προεδρίας του καθώς και στην κοινωνικοοικονομική ζωή του τόπου γενικότερα.

14 Ιανουαρίου 2026

Στην αποστολή υπομνήματος προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προχώρησαν οι συντεχνίες ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ, σε συνέχεια της πρόσφατης συνάντησης συντονισμού τους, θέτοντας επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της αγοράς εργασίας και τις συνθήκες απασχόλησης των εργαζομένων.

Στο υπόμνημα επισημαίνεται η ανάγκη ουσιαστικής επαναξιοποίησης του κοινωνικού διαλόγου και της τριμερούς συνεργασίας, με τις συντεχνίες να υπογραμμίζουν ότι η πρακτική της λήψης αποφάσεων χωρίς προηγούμενη διαβούλευση υπονομεύει το σύστημα εργασιακών σχέσεων. Παράλληλα, εκφράζεται η προσδοκία ότι η σύγκληση του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος στις 9 Ιανουαρίου 2026 μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια πιο ουσιαστική συζήτηση.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα θετικά μακροοικονομικά δεδομένα της κυπριακής οικονομίας, τα οποία, όπως σημειώνεται, δεν αντανακλώνται στους μισθούς των εργαζομένων, την ώρα που το κόστος ζωής συνεχίζει να αυξάνεται και εντείνονται οι κίνδυνοι φτωχοποίησης.

Στο υπόμνημα αναπτύσσονται τέσσερα βασικά και αλληλένδετα ζητήματα. Πρώτο, ο κατώτατος μισθός, για τον οποίο οι συντεχνίες ζητούν ουσιαστική βελτίωση του ύψους του, σύνδεσή του με την ωριαία απόδοση και ενσωμάτωση των μισθών πρόσληψης που προκύπτουν από τις κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, όπως έχει ήδη συμφωνηθεί. Δεύτερο, η ανάγκη εφαρμογής και διεύρυνσης της κάλυψης μέσω συλλογικών συμβάσεων, στο πλαίσιο και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ευρωπαϊκή Οδηγία για τον κατώτατο μισθό, καθώς και η ενεργοποίηση της συμφωνίας για σύνδεση των δημόσιων συμβάσεων με την εφαρμογή συλλογικών συμβάσεων.

Τρίτο θέμα αποτελεί η στρατηγική απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, με τις συντεχνίες να επισημαίνουν τις στρεβλώσεις και τον αθέμιτο ανταγωνισμό που δημιουργεί το ισχύον πλαίσιο και να ζητούν επανασυζήτηση, με έμφαση στη διασύνδεση των αδειών απασχόλησης με την εφαρμογή συλλογικών συμβάσεων και στη διαφάνεια των διαδικασιών. Τέλος, τέταρτο ζήτημα είναι η εφαρμογή του λογισμικού «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ», το οποίο εκτιμάται ότι θα ενισχύσει ουσιαστικά τους ελέγχους και θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.

Οι συντεχνίες αναμένουν ανταπόκριση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τη διευθέτηση συνάντησης, παρουσία και του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με στόχο την ουσιαστική συζήτηση και προώθηση λύσεων στα ζητήματα που τίθενται στο υπόμνημα.

Μετά από μήνες μη αξιοποίησης του, το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα στο οποίο συμμετέχουν οι Κοινωνικοί Εταίροι υπό την προεδρία του εκάστοτε υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, συνεδρίασε για πρώτη φορά την περασμένη Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2025 με στόχο να τεθούν στο τραπέζι της συζήτησης σημαντικά εργασιακά ζητήματα. Οι θέσεις της ΣΕΚ όπως εκφράστηκαν από τον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα Ανδρέα Φ. Μάτσα, ενώπιον του νέου υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνου Μουσιούττα, κινήθηκαν σε τέσσερα βασικά ζητήματα.

Το πρώτο ζήτημα αφορά τον εθνικό κατώτατο μισθό. Η ΣΕΚ επανέλαβε ενώπιον του νέου υπουργού πως ο καθορισμός του ποσού στη βάση του νέου Διατάγματος του Δεκεμβρίου 2025 είναι ανεπαρκής και πως χρειάζεται αναπροσαρμογή προς τα πάνω και διασύνδεση του με την ωριαία απόδοση (όπως ήταν και η αρχική τοποθέτηση της κυβέρνησης).

Την ίδια ώρα η ΣΕΚ έθεσε ένα άλλο σημαντικό ζήτημα το οποίο αφορά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, στο οποίο η πάγια θέση της ΣΕΚ είναι πως η μεταρρύθμιση αυτή θα πρέπει να είναι ολιστική, δηλαδή να καλύπτει τόσο τον πρώτο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος (το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων) όσο και το δεύτερο πυλώνα που αφορά την επέκταση και ενίσχυση των ταμείων προνοίας των εργαζομένων μέσα και από την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων. Παράλληλα, η μεταρρύθμιση θα πρέπει να διαλαμβάνει τον πυλώνα 0 που αφορά την κοινωνική παρέμβαση του κράτους, όπου χρειάζεται την επενδυτική πολιτική του ΤΚΑ, τον πυλώνα τρία που αφορά την ιδιωτική ασφάλιση όπως και την γενική και καθολική διαχείριση της αναλογικής αναπροσαρμογής του 12%.

Σε ότι αφορά το τρίτο θέμα το οποίο τέθηκε στο τραπέζι της συνάντησης του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, είναι αυτό της μεταφοράς της ευρωπαϊκής οδηγίας σε σχέση με την επάρκεια μισθών στο εθνικό δίκαιο και η οποία διασυνδέεται άμεσα με την επέκταση και ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων στα κράτη μέλη. Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 11^ης Νοεμβρίου 2025 αποτελεί ενισχυτικό και υποβοηθητικό εργαλείο για εφαρμογή και κατάρτιση σχεδίου δράσης εκ μέρους της κυβέρνησης με σαφή χρονοδιαγράμματα υλοποίησης. Η διαχρονική θέση της ΣΕΚ είναι πως το κράτος θα πρέπει να θέσει στο επίκεντρο του, την αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, στη βάση πολιτικών οι οποίες δρουν ενισχυτικά προς αυτή την κατεύθυνση, αρχίζοντας από το αυτονόητο. Δηλαδή, καμία δημόσια σύμβαση σε επιχειρήσεις οι οποίες δεν εφαρμόζουν ή παραβιάζουν συλλογική σύμβαση. Θέση που υιοθετείται πλήρως από την κυβέρνηση.

Τέλος, στο ΕΣΣ συζητήθηκε και το θέμα του διατάγματος που αφορά την εργασία φοιτητών από τρίτες χώρες, στο οποίο αναμένονται οι απόψεις των κοινωνικών εταίρων, με τη θέση της ΣΕΚ να είναι σαφής ως προς την ανάγκη διασύνδεσης του θέματος με τον επανασχεδιασμό της Στρατηγικής Απασχόλησης Εργαζομένων από Τρίτες Χώρες, έτσι ώστε να μπορέσει να ρυθμιστεί καλύτερα η αγορά εργασίας.