Author: Giota Koumourou

Το 2025 υπήρξε έτος επιβεβαίωσης της συλλογικής δράσης και διεκδίκησης, έτσι ώστε να μπορούν οι εργαζόμενοι να βελτιώνουν τα ωφελήματά τους. Μέσα από αυτή τη συνθήκη, μπορέσαμε να ανανεώσουμε μεγάλο αριθμό συλλογικών συμβάσεων, τόσο κλαδικών όσο και επιχειρησιακών, με σημαντική αύξηση των μισθολογικών ωφελημάτων, των ταμείων προνοίας, των ταμείων ευημερίας, όπως και άλλων παρεμφερών δικαιωμάτων.

Παράλληλα, η συνεργασία και κοινή διεκδίκηση του συνδικαλιστικού κινήματος, δημιούργησε τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, μετά και την παναπεργία στην οποία συμμετείχαν δεκατρείς συνδικαλιστικές οργανώσεις, έτσι ώστε να αποκατασταθεί πλήρως ο θεσμός της ΑΤΑ. Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί πως, η μόνιμη διασφάλισή της μέσα από τη συγκεκριμένη συμφωνία, δημιούργησε τη δυνατότητα για επέκτασή της στον κατώτατο μισθό.

Η πλήρης αποκατάσταση της ΑΤΑ, η οποία προκύπτει ως δικαίωμα, κυρίως, μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις του ιδιωτικού, του δημόσιου, του ευρύτερου δημόσιου τομέα και της τοπικής αυτοδιοίκησης, δημιουργεί και τις αναγκαίες προϋποθέσεις για περαιτέρω επέκτασή της με τρόπο που να καλύψει το σύνολο των εργαζομένων, μέσα από ένα συγκροτημένο σχεδιασμό, προσθετικά και όχι αφαιρετικά μέσα από ψευδεπίγραφες προσδοκίες στη βάση ανεφάρμοστων συνθημάτων.

Επιπρόσθετα, το 2025 μπορέσαμε, μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις και τεκμηριωμένες διεκδικήσεις, να βελτιώσουμε σημαντικά το πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης, με τρόπο που να είναι επαρκώς ικανοποιητική και επωφελής για τους εργαζόμενους. Το γεγονός πως, ένα μεγάλο ποσοστό εργαζομένων που βρίσκεται κάτω από το φορολογητέο εισόδημα δεν έχει οποιοδήποτε ανταποδοτικό όφελος από τη μεταρρύθμιση, επιφορτίζει την κυβέρνηση με την προώθηση συγκεκριμένης επιδοματικής πολιτικής προς όφελος των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Μέσα από αυτή τη φιλοσοφία, αλλά και ανάγκη, θα έπρεπε, αναμενόταν και επιβαλλόταν να προσεγγιστεί και η ρύθμιση για τον κατώτατο μισθό .

Παρά ταύτα, η θετική πορεία και προοπτική της οικονομικής ανάπτυξης, σε σχέση και με την αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων, (από 17.4% το 2010 σε 26.1% το 2024), σε συνάρτηση με την πορεία των μισθών ως προς το ΑΕΠ, (από 47.6% σε 44.1% την αντίστοιχη περίοδο), δεν αντικατοπτρίζονται στην πρόσφατη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την αναθεώρηση του κατώτατου μισθού και αφήνει εκτεθειμένους χιλιάδες χαμηλόμισθους και ευάλωτους εργαζόμενους στο συνεχώς αυξανόμενο κόστος ζωή.

Η ανεπαρκής αύξηση του ύψους του κατώτατου μισθού σε σχέση και με τον διάμεσο μισθό, ο ανορθόδοξος τρόπος συμπερίληψης της ΑΤΑ και η μη διασύνδεση του κατώτατου μισθού με την ωριαία απόδοση, αφήνουν ημιτελή μια προσπάθεια η οποία θα έπρεπε να στηρίζει ουσιαστικά τους εργαζόμενους που καλύπτονται από τον κατώτατο μισθό και ταυτόχρονα, να προστατεύει τις σωστές επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Το Υπουργείο Εργασίας και η κυβέρνηση θα πρέπει να  συνυπολογίσουν τα δεδομένα όπως προδιαγράφονται σε σχέση με τον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ που βρίσκεται στο 3.5% και με αυξητική τάση στο δημοσιονομικό πλεόνασμα, και τα οποία δημιουργούν μία θετική προδιάθεση και προσδοκία ως προς την προοπτική περαιτέρω οικονομικής ανάπτυξης για το 2026 και δυνατότητα επίτευξης των στόχων που διασυνδέονται  με τη βελτίωση των όρων και συνθηκών απασχόλησης των εργαζομένων.

Παράλληλα, η μείωση της ανεργίας στο 4.1%, με σημαντική μείωση και ανάμεσα στους νέους, (από 14.2% σε 11.7%), όπως και η μείωση του δημόσιου χρέους με την εκτίμηση για το 2026 να βρίσκεται στο 52.9%, δημιουργούν επιπρόσθετη δυνατότητα και προοπτική σε σχέση με την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της παραγωγικότητας και της κοινωνικής συνοχής.

Ανάλογα διεκδικητικό θα είναι και το 2026, κατά το οποίο θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι εκκρεμότητες που διασυνδέονται με τη βελτίωση της ποιότητας και της αξιοπρέπειας των εργαζομένων, τόσο στο περιβάλλον εργασίας όσο και στην καθημερινή διαβίωση.

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, θα πρέπει να ολοκληρωθεί η διαδικασία που θα οδηγήσει στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, έτσι ώστε να μπορέσει να αρχίσει η εφαρμογή της από το 2027, διασφαλίζοντας πως, όλοι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν αξιοπρεπή σύνταξη που θα αποτρέπει τη φτωχοποίησή τους. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης θα πρέπει να ενισχυθούν και οι υπόλοιποι πυλώνες, δίνοντας έμφαση στον θεσμό των ταμείων προνοίας, ως δεύτερος πυλώνας συνταξιοδοτικών παροχών, ενώ στη συνολική μεταρρύθμιση εντάσσεται και η δυνατότητα οριστικής και καθολικής διαχείρισης της αναλογιστικής αναπροσαρμογής του 12%.

Η ανάγκη για περαιτέρω ρύθμιση και ενίσχυση των εργαζομένων και της αγοράς εργασίας, διασυνδέεται με την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων με στόχο την κάλυψη του συνόλου των εργαζομένων. Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου, επιβεβαιώνει τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση των κρατών μελών για αξιοποίηση της Οδηγίας για τον Ευρωπαϊκό κατώτατο μισθό, προάγοντας την επάρκεια των μισθών. Η ΣΕΚ αξιοποιώντας αυτή την απόφαση διεκδικεί τον σχεδιασμό του πλαισίου στρατηγικής δράσης, σε συνάρτηση με την ψήφιση του ανάλογου νομοσχεδίου, δημιουργώντας τη δυνατότητα στήριξης των εργαζομένων μέσω των συλλογικών συμβάσεων.

Παράλληλα, συνεχίζεται η διαδικασία ανανέωσης των συλλογικών συμβάσεων που λήγουν σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, επιδιώκοντας τη σαφή βελτίωση των μισθολογικών και παρεμφερών ωφελημάτων των εργαζομένων.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας για βελτίωση της αγοράς εργασίας, επιβάλλεται και η αναθεώρηση της στρατηγικής για την απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες, μέσα από την οποία θα αποτραπούν φαινόμενα εκμετάλλευσης εργαζομένων, υποβάθμισης των συλλογικών συμβάσεων και γενικότερης απορρύθμισης της αγοράς εργασίας.

Το ξημέρωμα της νέας χρονιάς βρίσκει την Κυπριακή Δημοκρατία να αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, δημιουργώντας νέες προκλήσεις και προοπτικές σε πολιτικό, γεωστρατηγικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Προκλήσεις και προοπτικές που μπορεί να διασυνδεθούν και με τη δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης του Κυπριακού προβλήματος με στόχο τη δημιουργία των αναγκαίων και  ικανών συνθηκών που θα οδηγήσουν στην πολυπόθητη απελευθέρωση.

Παράλληλα με τα θέματα που αφορούν στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, στην ενεργειακή πολιτική και στην κλιματική αλλαγή, η Κυπριακή Προεδρία θα κληθεί να διαχειριστεί θέματα που αφορούν και επηρεάζουν τις εργασιακές σχέσεις, όπως είναι για παράδειγμα η επερχόμενη Πράξη για Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας (Quality Jobs Act), η αναθεώρηση των Οδηγιών για τις Δημόσιες Συμβάσεις, όπως βέβαια και σημαντικές προτεραιότητες μέσα από τη συζήτηση για τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων.

Η ΣΕΚ έχει ήδη τροχιοδρομήσει ουσιαστικό και ευδιάκριτο ρόλο κατά την περίοδο της Προεδρίας, μέσα από την υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων σε συνεργασία και με τη Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων.

Η ΣΕΚ παραμένει η πρωτοπόρα συνδικαλιστική δύναμη και με τη συνέπεια, την τεκμηρίωση, τη διεκδικητικότητα αλλά και τη συναίνεση όπου χρειάζεται, θα συνεχίσει να πολιτεύεται συνδικαλιστικά και το 2026. Παράλληλα όμως, καλείται το Υπουργείο Εργασίας και η κυβέρνηση όπως αναβαθμίσουν τον ρόλο του κοινωνικού διαλόγου και του θεσμικού πλαισίου του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, έτσι ώστε να εκδημοκρατικοποιηθεί η αγορά εργασίας, να ενισχυθεί η κοινωνική οικονομία της αγοράς και να εδραιωθεί η κοινωνική συνοχή.

Η ΣΕΚ εκφράζει τις ευχαριστίες της προς τις χιλιάδες των μελών της για την εμπιστοσύνη και τη στήριξη στην προσπάθεια ενίσχυσης των εργαζομένων. Ευχόμαστε καλή χρονιά με υγεία και αξιοπρέπεια, χρόνια πολλά σε όλες και σε όλους τους εργαζόμενους του τόπου μας και καλή λευτεριά.

Οπισθοχώρησης και βήμα προς τα πίσω η απόφαση της Κυβέρνησης.

Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για τον κατώτατο μισθό που θα ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2026 είναι κατώτερη των περιστάσεων και αποτελεί πρόκληση για τις χιλιάδες χαμηλόμισθους εργαζόμενους που ανέμεναν με προσδοκία τις αποφάσεις της κυβέρνησης.

Το ύψος του κατώτατου μισθού που ανακοινώθηκε αποτελεί πισωγύρισμα. Με βάση την συμφωνία για την ΑΤΑ στον Κατώτατο Μισθό από 1/01/2026 ενσωματώνεται το τιμαριθμικό επίδομα για 2 χρόνια που στα €1000 είναι περίπου €21. Η αύξηση των €67 που αποφασίστηκε μετά από 6 μήνες υπηρεσίας απέχει κατά πολύ από τις κατευθυντήριες γραμμές της Οδηγίας της Ε.Ε. για τον κατώτατο μισθό που ορίζει την σχέση κατώτατου μισθού προς το διάμεσο μισθό στο 60%.

Ο κατώτατος μισθός πρόσληψης διαμορφώθηκε στα €979 συμπεριλαμβανομένης και της ΑΤΑ αποτελεί μόλις το 52% του διάμεσου μισθού το 2024 και ο κατώτατος μισθός των €1088 αποτελεί το 57.8% σε σύγκριση με το 58.5% του διάμεσου που ήταν το 2023. Το ποσοστό είναι ακόμα πιο χαμηλό σε σχέση με το διάμεσο του 2025. Αφαιρώντας το ποσοστό της ΑΤΑ η σχέση κατώτατου μισθού και διάμεσου μισθού μειώνεται περαιτέρω στο 56.6%.

Αυτό είναι οπισθοχώρησης, βήμα προς τα πίσω.

Τις τελευταίες μέρες δημοσιοποιήθηκαν σειρά στοιχείων που επιβεβαιώνουν τις μεγάλες μισθολογικές ανισότητες που επικρατούν στην Κύπρο. Με βάση τη Στατιστική Υπηρεσία 267 χιλιάδες συμπολίτες μας κατατάσσονται στην κατώτερη εισοδηματική τάξη όπου το Διάμεσο Ισοδύναμο Εισόδημα είναι €12.271 ετησίως.

Σε αυτές τις χιλιάδες κατατάσσονται και οι εργαζόμενοι με το Κατώτατο Μισθό. Η κυβέρνηση με την απόφαση της δεν οδηγεί στην σμίκρυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων. Αντίθετα τις σφραγίζει και τις διαιωνίζει.

Απαράδεκτο είναι και το γεγονός ότι η κυβέρνηση στην απόφαση της για τον Κατώτατο Μισθό για ακόμα μια φορά δεν προχώρησε στην ωριαία απόδοση του. Αθέτησε τις δεσμεύσεις της και ουσιαστικά με αυτή την στάση της υποσκάπτει τον κατώτατο μισθό.

Προβληματική είναι και η διαδικασία διαβούλευσης που ακολουθήθηκε από το Υπουργείο Εργασίας στην Επιτροπή Αναπροσαρμογής του Εθνικού Κατώτατου Μισθού, η οποία δεν αξιοποιήθηκε επαρκώς για ουσιαστική συζήτηση. Ενδεικτικό είναι και το γεγονός ότι δεν συγκλήθηκε ούτε το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα για συζήτηση του θέματος.

Ο Κατώτατος Μισθός είναι κομβικής σημασίας στην υλοποίηση του στόχου για επαρκείς αξιοπρεπείς μισθούς όπως αυτό ορίζεται στην Οδηγία της Ε.Ε.

Με την σημερινή της απόφαση η κυβέρνηση περνά κάτω από τον πύχη των Ευρωπαϊκών της υποχρεώσεων και τις υποσχέσεις που η ίδια έδωσε για ενίσχυση των χαμηλά αμειβομένων εργαζομένων.

ΠΕΟ – ΣΕΚ – ΔΕΟΚ

24/12/2025

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ / 19 Δεκεμβρίου 2025

Η ΣΕΚ χαιρετίζει το γεγονός ότι ολοκληρώνεται η διαδικασία μεταρρύθμισης του φορολογικού συστήματος, η οποία παρά το γεγονός ότι δεν είναι συνολική και πράσινη, καταγράφει θετικά στοιχεία σε ότι αφορά τους εργαζόμενους.

Αναδεικνύεται το γεγονός ότι έχουν ληφθεί υπόψη και ενσωματωθεί στη μεταρρύθμιση, βασικές θέσεις που έχουν κατατεθεί από τη ΣΕΚ, τόσο στα υπομνήματα που τέθηκαν ενώπιον του ΚΟΕ, της ΣΟΕ, του υπουργού οικονομικών και του εφόρου φορολογίας, όπως επίσης και οι θέσεις που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής οικονομικών στην κατά άρθρο συζήτηση του θέματος.

Χαιρετίζεται ιδιαίτερα το γεγονός ότι βελτιώνεται το ύψος του αφορολόγητου ποσού όπως επίσης και οι φορολογικές εκπτώσεις τέκνου, στεγαστικού δανείου πρώτης κατοικίας και χαιρετίζεται ιδιαίτερα το γεγονός ότι έχουν γίνει οι ανάλογες βελτιώσεις για στήριξη και των πολύτεκνων όπως και των μονογονεϊκών οικογενειών.

Σημειώνεται επίσης το γεγονός ότι έχει γίνει αναπροσαρμογή των κλιμάκων φορολογίας, με τρόπο που να στηρίζεται περισσότερο η μεσαία εισοδηματική τάξη. Σημαντική βελτίωση και θέση της ΣΕΚ αφορά και στο γεγονός ότι διευρύνεται το μη φορολογητέο ποσό των σχεδίων εθελούσιας εξόδου εργαζομένων όπως έχει συζητηθεί με τον υπουργό οικονομικών και τον έφορο φορολογίας στη συνάντηση με τη Γενική Γραμματεία της ΣΕΚ.

Επιπρόσθετα χαιρετίζεται το γεγονός πως το σύνολο των κομμάτων έχει αποδεχθεί τη διατήρηση της μη φορολόγησης των Ταμείων Προνοίας, έτσι ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν την υλοποίηση των στόχων δημιουργίας τους ως δεύτερος πυλώνας συνταξιοδοτικών παροχών.

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι μέσα από τις συγκεκριμένες βελτιώσεις και ρυθμίσεις διασφαλίζονται σε μεγάλο βαθμό η κοινωνική διάσταση της μεταρρύθμισης, η δημοσιονομική επάρκεια, καλούνται τα κοινοβουλευτικά κόμματα όπως υπερψηφίσουν τη συγκεκριμένη νομοθεσία για να μπορέσει να τεθεί σε ισχύ από 1^η Ιανουαρίου 2026.

Παράλληλα καλείται η κυβέρνηση όπως σχεδιάσει συγκεκριμένη επιδοματική πολιτική, η οποία να στοχεύει στους εργαζόμενους με χαμηλά εισοδήματα που δεν επωφελούνται με οποιονδήποτε τρόπο από τη φορολογική μεταρρύθμιση, έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της κοινωνικής συνοχής και στις πιο ευάλωτες ομάδες των εργαζομένων.