Print this page

Η ταυτότητα της κυπριακής οικονομίας

Η Κύπρος τον Μάιο του 2004 έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ την 1η Ιανουαρίου 2008 εντάχθηκε στην ευρωζώνη, υιοθετώντας το ευρώ.

Μετά την ένταξη η Κύπρος υιοθέτησε σημαντικές διαθρωτικές μεταρρυθμίσεις που άλλαξαν το οικονομικό τοπίο. Τα επιτόκια και το εμπόριο απελευθερώθηκαν και ήρθησαν οι έλεγχοι στις τιμές.

Σήμερα η κυπριακή οικονομία αναπόφευκτα επηρεάστηκε από την οικονομική κρίση που αναστάτωσε την παγκόσμια αγορά.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει σοβαρή μείωση του ρυθμού ανάπτυξης, (από το δεύτερο τρίμηνο του 2011 μέχρι και σήμερα η κυπριακή οικονομία καταγράφει συνέχεια αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης), περιορίστηκε η επιχειρηματική δραστηριότητα με αποτέλεσμα αρκετές - μικρομεσαίες κυρίως – επιχειρήσεις να κλείσουν, ενώ υπήρξε πρωτοφανής αύξηση της ανεργίας (από 14522 άτομα που ήταν οι άνεργοι το 2008 το τέλος του 2013 αυξήθηκαν στις 70831).

Σαν αποτέλεσμα των επιπτώσεων της κρίσης, αλλά και λόγω λανθασμένων χειρισμών στη διαχείριση της, η Κύπρος από τον Ιούλιο του 2010 βρέθηκε σε καθεστώς αυστηρής επιτήρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.  Συγκεκριμένα στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της Ε.Ε. (ΕCOFIN), ξεκίνησε για την Κύπρο τη διαδικασία υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος και έθεσε την κυπριακή οικονομία υπό την επιτήρηση των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2009 ξεπέρασε το ανώτατο όριο του 3% του ΑΕΠ.

Από το 2011 η κυβέρνηση της χώρας έχασε την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και η Κύπρος δεν μπορούσε πλέον να εξασφαλίσει επαρκή δανειοδότηση.

Έτσι η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να αποταθεί στις 25 Ιουνίου 2012 για οικονομική στήριξη στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.

Αυτή την ώρα η χώρα βρίσκεται σε Μνημόνιο, (πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής) με την Τρόικα που καλύπτει την περίοδο 2013-2016. Η χρηματοδοτική δέσμη καλύπτει ποσό ύψους έως 9 δις. ευρώ που παρέχεται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και 1 δις. ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Το Μνημόνιο έχει τρεις βασικούς στόχους:

  • Να αποκαταστήσει την ευρωστία του κυπριακού τραπεζικού τομέα και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των καταθετών και της αγοράς με την ενδελεχή αναδιάρθρωση και μείωση του μεγέθους των Χρηματοοικονομικών Ιδρυμάτων και την ενίσχυση της εποπτείας.
  • Να προχωρήσει στη δημοσιονομική εξυγίανση για διόρθωση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος μέχρι το 2016.
  • Να εφαρμόσει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας με στόχο τη βιώσιμη και ισορροπημένη ανάπτυξη.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΗΜΕΡΑ

Όπως προκύπτει από επίσημα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών που κατετέθησαν στη Βουλή τον περασμένο Οκτώβρη, το 2014 η κυπριακή οικονομία θα καταγράψει αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης (-4.2% του ΑΕΠ), ενώ η ανεργία θα αυξηθεί στο 17.6% του Εργατικού Δυναμικού, (από 15.9% που ήταν το 2013).

Όσον αφορά το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος αυτά θα ανέλθουν στο -5.4% του ΑΕΠ και στο 111.5% του ΑΕΠ αντίστοιχα.

Μεσοπρόθεσμα φαίνεται πως, οι προοπτικές της κυπριακής οικονομίας θα αρχίσουν να βελτιώνονται. Σύμφωνα με επίσημες προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών από το 2015 και μετά θα αρχίσουν να καταγράφονται θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης.  Συγκεκριμένα ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να ανέλθει γύρω στο 0.4%, ενώ η ανεργία θα μειωθεί στο 17%.  Το 2016 εκτιμάται πως θα υπάρξει αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης κατά 1.6% και η ανεργία θα μειωθεί στο 15.8% του Εργατικού Δυναμικού.

ΛΥΣΗ: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Για να μπορέσει η κυπριακή οικονομία να βγει από τα αδιέξοδα χρειάζεται ανάπτυξη.  Για να υπάρξει όμως ανάπτυξη χρειάζονται χρήματα, τα οποία αυτή την ώρα απουσιάζουν.  Πρέπει να μειωθούν επίσης τα επιτόκια και το κόστος του ηλεκτρισμού και των καυσίμων, που ως πρώτες ύλες παραγωγής είναι αρκετά ακριβά.

Ακόμη πρέπει να ελαχιστοποιηθεί η γραφειοκρατία του δημοσίου τομέα, που τορπιλίζει κάθε είδους επιχειρηματική αναπτυξιακή πρωτοβουλία και να περιοριστεί το σπάταλο κράτος – που με βάση τις ετήσιες εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας – ζει σε ρυθμούς κακοδιαχείρισης και διαφθοράς.

Σημαντικός παράγοντας που θα συμβάλει στην ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας είναι η προσέλκυση ξένων αλλά και ντόπιων επενδύσεων, όμως πρέπει να αποκατασταθεί η πλήρης αξιοπιστία του τραπεζικού συστήματος, το οποίο πλήγηκε ανεπανόρθωτα μετά το κούρεμα των καταθέσεων το 2013.

Τέλος σοβαρό προαπαιτούμενο για πρόοδο και ανάπτυξη είναι οι υγιείς εργασιακές σχέσεις που συνιστώνται στο σεβασμό στα πολιτειακά θέσμια, στους εργασιακούς θεσμούς, αλλά και σεβασμό στον άνθρωπο ως εργαζόμενο και ως καταναλωτή.