Print this page

«Ο μηχανισμός διαμόρφωσης και η προστασία των μισθών στην προσδοκώμενη ενωμένη Κύπρο»

Για να καθορισθεί η πολιτική διαμόρφωσης των μισθών στην Κύπρο, το συνδικαλιστικό κίνημα ακολουθεί μια διαδικασία που περίπου είναι πανομοιότυπη σ’ όλες τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει κυρίως τα εξής βήματα:

 

 

(Α) ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

  • Μελέτη κατάστασης της οικονομίας. Στη μελέτη αυτή γίνεται μια συνολική αποτίμηση της κυπριακής οικονομίας και καταγράφονται οι προοπτικές και οι ενδείξεις για την επόμενη χρονιά.  Με αναλυτικό τρόπο παρουσιάζονται τα στοιχεία που αφορούν το ρυθμό ανάπτυξης, τον πληθωρισμό , την ανεργία, το δημοσιονομικό έλλειμμα, το δημόσιο χρέος, την κίνηση των μισθών, την παραγωγικότητα. 

Γίνεται επίσης  αναφορά στην κατάσταση των επιμέρους τομέων της οικονομίας, δηλαδή τι συμβαίνει τη συγκεκριμένη περίοδο στην οικοδομική βιομηχανία, στη ξενοδοχειακή βιομηχανία, στο εμπόριο, στις υπηρεσίες κλπ.

  • Εγκρίνεται από το Επαγγελματικό Γραφείο της ΣΕΚ.  Ανάλογα γραφεία εκπόνησης και διαχείρισης της συγκεκριμένης πολιτικής υπάρχουν και στις άλλες συνδικαλιστικές οργανώσεις.
  • Διαβούλευση με άλλες συνδικαλιστικές οργανώσεις για καθορισμό κοινών διεκδικήσεων.
  • Κατά κανόνα υποβάλλονται διεκδικήσεις στο ύψος της παραγωγικότητας, λαμβάνοντας υπόψη το μέσο όρο της τελευταίας τριετίας.

(Β)  ΚΩΔΙΚΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Υπάρχει και λειτουργεί στην Κύπρο ο Κώδικας Βιομηχανικών Σχέσεων (Κ.Β.Σ).  Ο Κώδικας είναι μια εθελοντική συμφωνία που υπογράφηκε από τους κοινωνικούς εταίρους στις 25 Απριλίου 1977.  Η Συμφωνία καθορίζει λεπτομερείς διαδικασίες τις οποίες και οι δύο πλευρές, (εργοδότες και συνδικαλιστικές οργανώσεις), μαζί με την αρμόδια μεσολαβητική υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας, ακολουθούν για την επίλυση εργατικών διαφορών.  Παρόλο που ο Κώδικας Βιομηχανικών Σχέσεων είναι εθελοντική συμφωνία, τυγχάνει υψηλού επιπέδου σεβασμού από όλους τους Κοινωνικούς Εταίρους και οι περιπτώσεις που δεν ακολουθούνται οι πρόνοιες του είναι σπάνιες.  Αποτελεί το ευαγγέλιο των εργασιακών σχέσεων.  Με βάση τον Κώδικα υποβάλλονται αιτήματα δύο μήνες πριν τη λήξη των συμβάσεων, οι οποίες είναι Παγκύπριες, κλαδικές ή και μεμονωμένες εργοστασιακές.

Παγκύπριες συμβάσεις:  Εισαγωγείς αυτοκινήτων, Μεταλλουργοί, Ηλεκτρολόγοι, Τυπογράφοι, Οικοδόμοι κλπ.

Μεγάλες εργοστασιακές υπάρχουν στην Φαρμακοβιομηχανία, στην Γαλακτοβιομηχανία, στην Οινοβιομηχανία κλπ.

(Γ)  ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ

Μετά την υποβολή αιτημάτων αρχίζουν ελεύθερες διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε συντεχνίες και εργοδότες για τη συνομολόγηση της συλλογικής σύμβασης.  Οι συμβάσεις αποτελούν συμφωνία κυρίων και δεν έχουν καμιά νομική υπόσταση.  Αν τα μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία στο επίπεδο της απευθείας διαπραγμάτευσης, τότε κηρύσσεται αδιέξοδο και η διαφορά παραπέμπεται στην Υπηρεσία Βιομηχανικών Σχέσεων του υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων προς μεσολάβηση.  Η Υπηρεσία είτε θα γεφυρώσει τη διαφορά και θα υποβάλει προς τα δύο μέρη συμβιβαστική πρόταση, είτε θα κηρύξει αδιέξοδο, οπότε τα δύο μέρη είναι ελεύθερα να λάβουν τις δικές τους αποφάσεις.

(Δ)  ΚΑΤΩΤΑΤΟΣ ΜΙΣΘΟΣ

Στην Κύπρο δεν υπάρχει εθνική συλλογική σύμβαση, ούτε εθνικός κατώτατος μισθός.  Υπάρχει κατώτατος μισθός για ορισμένα επαγγέλματα (π.χ. πωλητές, γραφείς, νοσηλευτικοί βοηθοί, βοηθοί παιδοκόμοι, σχολικοί βοηθοί, φρουροί ασφαλείας, φροντιστές και καθαριστές). 

Καθορίζονται με βάση διάταγμα που εκδίδει – συνήθως κατ’ έτος – ο υπουργός Εργασίας.  Σήμερα ο κατώτατος μισθός πρόσληψης ανέρχεται στα €870 και μετά από συνεχή εξάμηνη υπηρεσία στον ίδιο εργοδότη, ανεβαίνει στα €924.

Αυτοί οι κατώτατοι μισθοί λόγω της οικονομικής κρίσης είναι παγοποιημένοι από τον Απρίλιο του 2012.

(Ε)  ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΜΙΑ ΣΥΜΒΑΣΗ

Μια συλλογική σύμβαση περιλαμβάνει πρόνοιες:

-          για τη μισθοδοσία

-          για την υγεία

-          για την Κοινωνική Ασφάλιση

-          για το Ταμείο Προνοίας

-          για τις άδειες ανάπαυσης

-          για τις άδειες ασθενείας

-          για τον 13ο μισθό

-          για τις ώρες εργασίας

-          για τις υπερωρίες

-          για τις εορτές – αργίες

-          για την ΑΤΑ

-          για την μητρότητα

(ΣΤ)  ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ

Για τις παραβιάσεις των συμβάσεων και για την καταστρατήγηση άλλων εργατικών νομοθεσιών υπάρχει το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών.

Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών έχει αποκλειστική δικαιοδοσία να εκδικάζει όλες τις εργατικές διαφορές που σχετίζονται με τον τερματισμό της απασχόλησης εργοδοτουμένων, όπως την πληρωμή αποζημίωσης λόγω παράνομου τερματισμού, την πληρωμή αντί προειδοποίησης και την πληρωμή λόγω πλεονασμού καθώς και οι αξιώσεις που πηγάζουν από την εργοδότηση όπως για παράδειγμα δεδουλευμένοι μισθοί, ετήσιες άδειες, 13ος μισθός ή φιλοδώρημα.  Μεταξύ άλλων κέκτηται δικαιοδοσίας να εκδικάζει οποιασδήποτε φύσης αστική διαφορά με βάση τον περί Προστασίας της Μητρότητας Νόμο, περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης και σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας καθώς και διαφορές μεταξύ Ταμείων Προνοίας και μελών τους.

Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών απαρτίζεται από τον Πρόεδρο ή Δικαστή, που είναι μέλος της δικαστικής υπηρεσίας της Δημοκρατίας και τα δύο μέλη που δεν είναι νομικοί οι οποίοι διορίζονται κατόπιν συστάσεως των αντιπροσώπων των εργοδοτών και εργοδοτουμένων.  Τα μέλη έχουν καθαρά συμβουλευτικό ρόλο.

Επί του παρόντος λειτουργούν 3 Δικαστήρια Εργατικών Διαφορών στη Δημοκρατία, με έδρα τη Λευκωσία, Λεμεσό και Λάρνακα.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΗΜΕΡΑ

Για ακόμα μεγαλύτερη προστασία των όρων εργοδότησης και των ωφελημάτων που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι, το συνδικαλιστικό κίνημα ζητά από την πολιτεία να προχωρήσει στη νομική υπόσταση προνοιών των συλλογικών συμβάσεων, γιατί μόνο έτσι θα σταματήσει η εκμετάλλευση της ανθρώπινης εργασίας.

Ήδη παρατηρούνται σοβαρά κρούσματα παραβίασης των συλλογικών συμβάσεων από αρκετούς εργοδότες, που προτιμούν να εργοδοτούν κόσμο στη βάση προσωπικών συμβολαίων και με όρους υποδιέστερους απ’ αυτούς των συμβάσεων, ενώ υπάρχουν και ψηλά ποσοστά, (γύρω στο 25%), αδήλωτης εργασίας.

Η ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ

Σίγουρα η επίλυση του κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών και του Ευρωπαϊκού κεκτημένου, θα διαμορφώσει καινούργιες προοπτικές και διαστάσεις για την κυπριακή αγορά εργασίας.

Οι κατευθυντήριες γραμμές που διέπουν αυτό το ζήτημα, (όπως βέβαια και άλλα συναφή), καθορίζονται από την τελευταία κοινή διακήρυξη  του Πανσυδικαλιστικού Φόρουμ, όπου σαφώς αναφέρεται πως, στην επανενωμένη Κύπρο θα υπάρχει ενοποιημένο σύστημα για ενιαία επίπεδα μισθών, ενιαίο σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ενιαίο σύστημα εργασιακών σχέσεων, ανεμπόδιστη λειτουργία των συνδικαλιστικών δράσεων, αλλά και πλήρης εφαρμογή του Κοινοτικού Κεκτημένου σ’ ότι αφορά τις κοινωνικές, συνδικαλιστικές και εργασιακές σχέσεις.  Αυτά όσον αφορά το θεωρητικό επίπεδο.

Η λύση όταν θα είναι σωστή, δίκαιη και βιώσιμη και θα απαλλάσσει την Κύπρο από την Τουρκική κατοχή, θα βοηθήσει και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, ώστε από κοινού με σεβασμό, διαβούλευση, συνεργασία και συναντίληψη να διαχειριστούν και τις πρακτικές λεπτομέρειες για αποτελεσματική εφαρμογή όλων των πιο πάνω, πάντοτε προς όφελος των νομίμων πολιτών του κράτους.